صفحات پاپ آپ

72عارف کوهبنان » رقابت بر سر خدمت، نه ستیزه جویى براى قدرت
  • چهارشنبه, ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ / ساعت ۰۷:۰۴:۴۱
  • شناسه خبر: 483025
رقابت بر سر خدمت، نه ستیزه جویى براى قدرت

افتخار خدمت به مردم در منظومه فکرى رهبر معظم انقلاب اسلامى (۱۶)

 ** چکیده: ۱- حضرت آیت الله خامنه ای نهضت خدمت رسانی به مردم را مبارزه ای بزرگ و سنگین می دانند و معتقدند، باید کارهای عمیق، ماندگار و زودبازده که آثار آن بیشتر متوجه قشرهای مستضعف و محروم می شود، مورد توجه کامل قرار گیرد. از نظر ایشان، آن رقابتی که در میان مردم مقبولیت و مشروعیت دارد، رقابت برای خدمت به مردم است و رقابت های سیاسی همراه با جنجال و دعوا و برای کسب قدرت، پذیرفتنی نیست و ارزشی ندارد.
۲- هرچه نظام اسلامی بتواند گستره خدمات رسانی خود را به ملت افزایش دهد، به همان میزان تأثیر مستقیم در افزایش مقبولیت نظام خواهد گذاشت و به کارآمدی نظام اسلامی منجر خواهد شد. امروزه بحث کارآمدی صرفاً یک بحث تکنوکراتیک نیست که به عنوان جزئی از مباحث مدیریت صرف سازمانی بدان پرداخته شود بلکه امری است که قادر است مقبولیت ومشروعیت حکومتها را افزایش و یا کاهش دهد لذا رهبر معظم انقلاب خدمت رسانی به مردم را در رأس همه امور می دانند و مقوله های امنیت ملی و اقتدار ملی ما را در گرو خدمت رسانی نظام اسلامی به مردم می دانند.
۳- مقام معظم رهبری ، حضرت آیت الله خامنه ای ، ضمن تصریح به این حقیقت که الگوی انقلاب اسلامی سیره و زندگی علی (ع) است، تأکید می کنند باید کاری کنیم که نظام و کشور و جامعه ما، یک جامعه علوی باشد. ایشان می فرمایند: «اسم اسلام و اسم ولایت کافی نیست… زبان و بازو و راه و کار، باید زبان و بازو و راه و سبک کار امیرالمؤمنین(ع) باشد. امیرالمؤمنین برای خدا و در راه خدا کار می کرد. به درد مردم می رسید، مردم را دوست می داشت و خدمت به آن ها را وظیفه خود می دانست. با این که حکومت او در جهت خدمت به مستضعفان بود، به این اکتفا نمی کرد. شب ها هم تنها و به صورت فردی به کمک یکایک مستضعفان می رفت. این زندگی امیرالمؤمنین(ع) است، در نظام ما، هر حرکت و سیاست و قانون و تلاش، باید در خدمت مردم مستضعف و محرومی باشد که حکومت طولانی و بلندمدت طاغوت ها، آن ها را از جهات مختلف به استضعاف و ضعف دچار کرده است. این راه ماست.»

تصویر یادداشت

۴- همان گونه که امام خمینی رحمه الله مکرر می فرمودند خود را خدمتگزار مردم بدانید، حضرت آیت الله خامنه ای ، شاگرد آن پیر فرزانه نیز همواره بر این مطلب تأکید دارند که مسؤولان در هر رده ای که هستند، باید خود را خدمتگزار مردم بدانند. ایشان در اینزمینه می فرمایند: «… این مردم همان طور که امام مکرر فرمودند ولی نعمت های ما هستند؛ این شوخی نیست. من یکی از مسؤولان را در محضری دیدم که برخوردش با مردم قدری متکبرانه بود، پیغام دادم و گفتم به ایشان بگویید که اگر می خواهد جبران آن برخورد را بکند، باید در همان طور محضری ظاهر بشود و بگوید: ای مردم! من نوکر شمایم. خلاف که نگفته… یک مسؤول کشور چکاره است؟ فلسفه وجودی ما، غیر از خدمت به مردم چیست؟ امام فرمودند: اگر به من خدمتگزار بگویند، بهتر از این است که رهبر بگویند.»
۵- تجملگراییِ مسؤولان، افزون بر این که فرصت خدمت به مردم را از بین میبرد، به لحاظ فرهنگی هم آحاد جامعه را به سمت اسراف سوق می دهد که اینکار، با ارزش ها و احکام اسلامی همخوانی ندارد. مقام معظم رهبری درضمن سخنانی ، این موضوع را چنین توصیف می کنند: «سال هاست که بنده درباره زندگی تشریفاتی مکرر تذکر می دهم. این دو جنبه دارد: یک جنبه از لحاظ اصل پای بندی به تجملات و تشریفات است که این بد و دون شأن انسان والاست…بهعلاوه مسرفانه است. تضییع سرمایه ها، تضییع اموال و تضییع موجودی ها در آن هست. این یک بُعد قضیه است که اسراف بد است. اصل تجمل، همراه با اسراف و همراه با زیادهروی است و بد است؛ لیکن جنبه دومی دارد که اهمیتش کمتر از جنبه اوّل نیست و آن، انعکاس تجمّل شما در زندگی مردم است…. این یک درس عملی است و هر کس این را می بیند، بر او اثر می گذارد… اگر این روحیه تجمّلگرایی در جامعه ما رواج پیدا کند… بسیاری از مشکلات اقتصادی و اجتماعی و اخلاقی کشور اصلاً حلّ نخواهد شد… هیچ وقت عدالت اجتماعی تأمین نخواهد شد. هیچ وقت روحیه برادری و الفت و انس و همدلی … پیش نخواهد آمد.»
۶- تکیه اصلی پیام مقام معظم رهبری به مسؤولین نظام است و ضرورت خدمت رسانی دولت به مردم را بیان می کنند. خدمت رسانی به مردم جزء اهداف اصلی تشکیل حکومت های دینی است. نگاه امام علی (ع) به حکومت همین است لذا وقتی از ابن عباس قیمت کفش وصلهزده خود را می پرسد می گوید اگر نتوانم در سایه حکومت بر شما مردم احقاق حقوق مردم را بنمایم، این کفش کهنه من از حکومت بر شما مردم برای من با ارزش تر است، این نگاه خدمت رسانی حاکمان به مردم است.
۷- مقام معظم رهبری ، با اشرافی که به تمام مسائل جامعه دارند، در ضمن ارائه رهنمودهای سازنده، برطرفساختن سه مسأله فقر، ناامنی و بی سوادی را، از اولویت های جامعه ذکر کردند و به مسؤولان تأکید نمودند در حدّ توان، به برطرف شدن این امور کمک کنند: «کار دیگری که باید انجام دهیم، این است که صحنه جامعه را از سه دشمن بزرگ، یعنی فقر و ناامنی و بی سوادی پاک کنیم. باید آن ها را از جامعه برطرف کنیم. باید برای رفع آن برنامه ریزی و کار و تلاش بشود. ناامنی در یک کشور چه ناامنی قضایی و چه ناامنی شغلی و مدنی بر خلاف توصیه اسلام است و یک ضد ارزش می باشد.» **

*    ارزش خدمت رسانی در اسلام
در نگاه اسلام خدمت وخدمت رسانی جایگاه رفیع و ارزشمندی دارد که هر کسی را یارای رسیدن به پایان قله رفیع آن نیست. در روایاتی از رسول گرامی اسلام(ص) نقل شده است که می فرمایند: «سید القوم فی السفر خادمهم فمن سبقهم بخدمه لمیسبقوا بعمل الا الشهاده»؛ می فرمایند: «سروری هر قومی در سفر از آن خادمان مردم است. پس هر کسی که در خدمتگزاری به مردم سبقت بگیرد، جز در سایه شهادت با هیچ عملی نتوان بر او سبقت جست.» این مقایسه عجیبی است که مقام خدمتگزاران تا بدانجا ترقی کند که با شهادت در راه خدا مقایسه شود. یکی از بهترین میادین مسابقه برای نیل به قرب الهی میدان مسابقه در خدمتگزاری به مردم است که رهبر معظم انقلاب مد ظله العالی توصیه فرمودند به شرکت همه مسؤولین و مردم در این مسابقه الهی ؛ رقابت همراه با تنشزدایی ورقابت سالم، نشانه انگیزه های الهی شرکتکنندگان در این میدان رقابت است. مردم باید خادمان و شیفتگان خدمت را از تشنگان قدرت در این رقابتهای بزرگ اجتماعی وسیاسی تمیز دهند. چرا میدان خدمت، میدان مسابقه نباشد در حالی که مولی الموحدین امیرالمومنین(ع) آن پرچمدار میدان خدمت به مردم می فرمایند: حاجات ونیازمندیهای مردم به سوی شما نعمتی است از خداند بر شما مردم پس نعمت را مغتنم شمرده و از آن رویگردان نباشید که نعمت تبدیل به نقمت می شود.
مسلمانی که نگاهش به خدمت نگاه نعمت است و از منظر چشمان مبارک امیرالمومنین(ع) به خدمت رسانی نگاه می کند، چطور ممکن است که در این گوی بزرگ خدمت شرکت ننموده و با دیگران برای کسب نعمت به رقابت نپردازد؟ آیامدیران و کارگزارانی که ارباب رجوع را با چشم نعمتهای فرستاده از خدا به سوی او می نگرند نسبت به برآوردن حاجات آنان در مقایسه با کسی که طلبکارانه پشت میز اداره نشسته مراجعین را سر می دواند یکسانند؟
جا دارد در این مقایسه خدمت برای کسانی که در صدد پیروزی در این رقابت الهی هستند، راهحلی را از زبان مربی انسانیت صادق آل محمد علیهماالسلام ذکر نماییم که می فرمایند: فرمایند: «مبادرت به خدمت رسانی به برادران دینی ات کن قبل از آن که او از تو درخواست خدمت کند چه این که پس از درخواست علیرغم اجابت، توجه به درخواست او نشانه کرامت وارجمندی تونیست.» خدمتگزاران از نگاه امام صادق(ع) دو دسته اند: ۱- کسانیکه منتظرند نیازمندان به آنان مراجعه نمایند تا رفع حاجت آنان نمایند؛ ۲- کسانی که به پیشواز مردم برای ارائه خدمت قبل از درخواست خدمت آنان می روند. اینجا همان میدان رقابت برای خدمت است که دسته دوم گوی سبقت را از دسته اول می ربایند و به کرامت و ارجمندی که شایسته انسانهای الهی است دست پیدا می کنند.
در ارزش والای خدمت رسانی به مردم همین بس که خدمت به خلق درعرض خدمت به خدا در عالی ترین شکل خود است. در روایتی از رسول گرامی اسلام ومعلم بشریت(ص) می فرمایند: کسی که در جهت رفع حاجت برادر مؤمنش تلاش می کند و در این خدمتش رضای خداوند ومصلحت مومن ملاحظه شده باشد، گویا هزار سال خدای عزوجل را خدمت نموده که درآن چشم بهم زدنی معصیت خدا در آن نبوده است.
لیک در این روایت نبوی بنگریم آیا جز میدان خدمت رسانی به مردم میدان بهتری پیدا می کنیم؟ اگر پاداش یک خدمت به خلق معادل هزار سال بنگری بدون معصیت باشد پس چگونه است حال کسانی که چون تشنگان به دنبال رفع مشکلات مرم می دوند وکام خود را با خدمت به خلق وبندگان الهی سیراب می نمایند؟
قال رسولالله(ص): «من اصبح ولایهتم بامر المسلمین فلیس من الاسلام فی شی و من شهد رجلا ینادی یا للمسلمین فلمیجبه فلیس من المسلمین» هر کسی صبح کند در حالیکه در انجام کار مسلمین تلاشی نداشته باشد ودر فکر آن نباشد از مسلمانی چیزی ندارد و هر کس مردی را دید که فریاد میزدای مسلمامان و او را اجابت نکرد از مسلمانان نیست.
*    بیانات امام خامنه ای درباره خدمات رسانی
اگر در مسایل رفاه زندگی عمومی و ایجاد تسهیلات و رفع مشکلات غرق شویم، به طوری که جهتگیریهای انقلابی را به دست غفلت بسپریم، به ابهت و هیبت انقلاب ضربه زده ایم و جاذبه ی آن را در دنیا مخدوش کرده ایم و این، مطمئناً به کارایی ما ضربه خواهد زد. بنابراین، این دو در کنار هم مطرحند.
امروز در کشور، رقابت مشروع و مقبول از نظر مردم و ما، فقط رقابت برای خدمت کردن به مردم است.
باید ترتیبی داده بشود و مکانیسمی به وجود بیاید که کارگزاران حکومتی ، خودشان را به معنای حقیقی کلمه، خدام و خدمتگزاران مردم بدانند.
بزرگترین مبارزه ی با آمریکا، خدمت به این مردم است.
جوانهای عزیز و آحاد مردم کشورمان باید طعم شیرین خدمات دولتی را در کام خود حس کنند.
جهت کلی سیاستهای ما، باید تأمین منافع طبقات محروم باشد.
حقیقتاً مردم ولی نعمت ما و کارگزاران این نظام هستند.
در مسایل داخلی تأمین عدالت اجتماعی و امنیت عمومی و رعایت طبقات ضعیف و محروم، یک رکن اصلی است.
علاج مشکلات ما در این است که سازندگی کشور را در کنار تأمین روحیه ی انقلابی در مردم و حفظ همان صلابت و چهره ی با عظمت و هیبت انقلاب ببینیم. اگر به رفاه عمومی نیندیشیم و به سازندگی کشور فکر نکنیم، مطمئناً نظام جمهوری اسلامی نخواهد توانست الگو و تجربه ی مطلوب را به دنیا ارایه بدهد.
فلسفه ی وجود بنده و امثال بنده و دیگر مسؤولان، خدمت است. ماها نوکر و خدمتگزار مردم هستیم؛ اعتبار و آبروی ما به این است؛ اسلام این را برای ما معین کرده است؛ ما حقی به گردن مردم نداریم؛ مردم به گردن ما حق دارند.
ما اصلاً برای خدمت به مردم آمده ایم. فلسفه ی وجود ما خدمت به مردم است.
ما معتقدیم که در نظامی اسلامی و در جامعه ای که برکات و نعمات متعلق به همه ی مردم است، چنان چه کسانی هستند که در محرومیت به سر می برند، مسلماً حق آنان تضییع شده و حقوقشان داده نشده است.
مسؤولین تا نفس دارند باید به این مردم خدمت کنند. بایستی در بین مسؤولین مسابقه خدمتگزاری و خدمت رسانی به مردم برقرار باشد.
نهضت خدمت رسانی به مردم یک مبارزه بزرگ و سنگین است.
هرکه می خواهد با آمریکا مبارزه ی اساسی بکند، باید به این مردم خدمت کند.
همه مسؤولان در سه قوه، باید نهضتی را برای خدمت رسانی به مردم شروع کنند.
همه مسؤولین باید در خدمت به مردم از یکدیگر سبقت بگیرند و یک نهضت خدمت به مردم راه بیندازند.
*    خدمت رسانی دولت به مردم
تکیه اصلی پیام مقام معظم رهبری به مسؤولین نظام است وضرورت خدمت رسانی دولت به مردم را بیان می کنند. خدمت رسانی به مردم جزء اهداف اصلی تشکیل حکومت های دینی است. علی بن یقطین وزیر حکومت هارون الرشید و از دوستداران ولایت امام کاظم(ع) است. وی با اجازه امام(ع) برای خدمت به مردم در دستگاه جور عباسی نفوذ کرده بود. با توجه به این که قلمرو حکومتی هارون آنقدر وسیع بود وکشورگشایی ها، دامنه حکومت مرکزی را توسعه داده بود، احراز پست نخستوزیری در حد کمی نبود اما تربیتشدگان مکتب ائمه(ع) که هیچگونه وابستگی به مناصب دنیوی ندارند آنهم در درون حکومت جور باشند لذا از این اعمالی که در اثر تقیه مجبور بود انجام دهد به تنگ آمده بود و روزی تشریف بردند محضر مبارک امام کاظم(ع) و درخواست استعفا کردند؛ حضرت فرمودند: لاتفعل یابن یقطین؛ استعفا نده علی بن یقطین فان لنا بک انسا تو می دانی ما چقدر با تو انس داریم و لاخوان لک عزاً؛ وتو برای برادران دینی ات در دستگاه حکومت ما باعزتی .
و عسی ان یجیر الله بک کسراً و یکسر بک نائره المخالفین عن اولیائه امید است خداوند مشکلات مردم را به وسیله تو و در پناه تو حل کند و آتش دشمنی مخالفین را از دوستان ما برطرف می گردد یا علی اضمن لی واحده واضمن لک ثلاثا؛ تو یک تعهد به من بده من سه تعهد بتو می دهم: اضمن لی ان لا تلقی احداً من اولیائنا الا قفیت حاجته و اکرمه؛ تو تعهد بده اگر مردم به تو رجوع کردند، نیازها ومشکلات آن ها را برآورده کنی و آنها را مورد تکریم قرار دهی اگر نمیتواند مشکلات ارباب رجوع را حل کند لااقل او را مورد تکریم قرار دهد. واضمن لک لا یظلک سقف ولا ینالک حد سیف ابدا ولا یدخل الفقر بیتک ابدا؛ من هم سه خیر را برایت ضمانت می کنم:۱- هیچگاه سقف زندان بر تو سایه نیفکند یعنی با مشکلی بهلحاظ حکومت که منجر به درد سر تو شود مواجه نشوی ؛ ۲- تیزی شمشیر به سراغت نیاید یعنی خیالت از بابت کشتهشدن راحت باشد؛ ۳- هیچگاه فقر و تنگدستی به سراغت نیاید. بر همین اساس امام(ع) اصل تقیه را به وی توصیه نموده و امام(ع) در مشکلات احتمالی به کمک او می رسید.
*    غفلت اصلاح طلبان از خدمت به مردم با ادعای توسعه سیاسی
در دور دوم تسلط اصلاح طلبان بر قوه ی مجریه که به حق به گفته ی خودشان تمام مسائل را در توسعه سیاسی خلاصه کرده و از خدمت به مردم غافل شده بودند که اصلا در تفکر آن ها این اصل مهم جایی نداشت و در هنگامی که با تحرکات افراطی سیاسی چون لوایح دوگانه و تحصن در مجلس و نامه ننگین نمایندگاه مجلس به رهبری عزیز، خوش بین ترین افراد هم در خیال خود تصور نمی کرد که زمانی بیاید که نهضت عظیم خدمت رسانی برپا شده و تا دوردست ترین روستاها هم از این رایحه دل انگیز بهره مند شوند، اما درست در همان ایام (سال ۸۲) ولی امر مسملین با پیش بینی و انتظار چنین دوران مبارکی ، همگان را برای آغاز این نهضت بزرگ تشویق کردند:همه مسؤولان در سه قوّه باید نهضتی را برای خدمت رسانی به مردم شروع کنند ممکن است ما انواع و اقسام کارها و برنامه ها را در پیش رو داشته باشیم و اجرا کنیم باید در میان آن ها آنچه خدمت رسانی عمیقتر و ماندگارتر و زودبازده تر محسوب می شود اولویّت پیدا کند به ویژه این کارها باید بیشتر در خدمت قشرهای مستضعف و محروم و محتاج جامعه صورت گیرد…..
*    اصلاحات حقیقی
تا عوامل انحطاط با توجّه به شرایط هر دوره ریشه کن نشود، زمینه رشد و تعالی و محقق اهداف متعالی محقق نخواهد شد و اصلاحات، به معنای واقعی انجام نخواهد گرفت. دشمنان هم همواره می کوشند آن اصلاحات واقعی در جامعه ما پا نگیرد. مقام معظم رهبری ، برای تحقق اصلاحات واقعی ، رهنمودهای فراوانی را در مناسبت های مختلف ارائه نموده اند. ایشان در سخنانی فرمودند: «اگر مسؤولان کشور، به پشتیبانی این مردم و به کمک افکار عمومیِ بسیار مستعد و علاقه مند، یک مبارزه ی خستگی ناپذیر را با عوامل انحطاط و عقب ماندگی شروع کنند، هم موفق خواهند شد، هم مردم را به هدف های خودشان خواهند رساند، هم خدا را از خود راضی خواهند کرد و اصلاحات به معنای واقعی ، به همان معنایی که دشمنان آن را دوست ندارند،… اما دل های مؤمن و مسؤول به آن علاقه مند است، اتفاق خواهد افتاد. مسؤولان هم دلشان برای این مبارزه می تپد؛… آماج این مبارزه سه چیز است: یکی فقراست، یکی فساد است و یکی تبعیض. اگر با فقر و فساد و تبعیض در این کشور مبارزه شود، اصلاحات به معنای حقیقی ، اصلاحات انقلابی و اسلامی تحقق پیدا خواهد کرد. مشکلات ما از این سه پایه شوم و از این سه عنصر مخرّب است.»
خدمت رسانی به مردم یک مبارزه بزرگ و سنگین
نهضت خدمت رسانی به مردم یک مبارزه بزرگ و سنگین است زیرا خدمت رساندن به عموم مردم با منافع بعضی گروههای خاص تضاد پیدا می کند و این جاست که باید با مبارزه و همّت و عزم راسخ وارد میدان شد خطاب من به همه مسؤولان سه قوّه کارگزاران کشور و گروههای سیاسی است این امر را رقابت اصلی بدانید امروز در کشور رقابت مشروع و مقبول از نظر مردم و ما فقط رقابت برای خدمت کردن به مردم است….. رقابت صحیح مشروع و مقبول رقابت در خدمت رسانی به مردم است همه باید نهضت خدمت رسانی به مردم را جدّی بگیرند مردم این امر را مطالبه کنند و مسؤولان به برنامه ریزی آن بپردازند.
به اعتقاد معظم له، وظیفه ی سنگین در باب خدمت رسانی است. که این وظیفه عمدتا متوجه به مسؤولان دولتی است. خدمت رسانی به مردم کار اصلی ماست و بیشترین کسانی که خدمت باید متوجه آن ها شود. طبقه ی محروم و مظلوم و مستضعف جامعه اند که محتاج خدمتند. ما باید این خدمت را به آن ها برسانیم و خدمت رسانی را تسهیل کنیم. این، خود یک قدم بزرگ در راه ایجاد عدالت اجتماعی است. امروز دیگر کوتاهی ها و تکاسل ها و وقت مفید اداری را به یک ساعت یا کمتر یا اندکی بیشتر رساندن، قابل تحمل نیست.این ها باید درست شود. البته مجاهدت و تلاش لازم است.
«خدمت رسانی » نهضتی است که از سطوح زیرین تا سطوح اجرایی یک جامعه با آن درگیر هستند. برطرف کردن نیازهای افراد محروم جامعه، مسؤولیتی است گران که بر تک تک افراد جامعه نهاده شده است. این اقدامات در قالب تعاون و همکاری گروهی شکلی منسجم به خود می گیرد. اقدامات عام المنفعه ای که در این راستا صورت می گیرد باید دارای سه ویژگی اصلی باشد: کیفیت، سرعت، ر سیدگی به امور نیازمندان واقعی
*    تعریف لغوی خدمت رسانی
در تعریف لغوی خدمت رسانی به مردم در فرهنگ دهخدا چنین آمده است: «بندگی کردن، چاکری کردن،انجام وظیفه کردن، کار کردن،خدمتگزاربودن، تعظیم کردن، کرنش کردن،مراقبت کردن، پرستاری کردن، تیمار کردن»
*    ارزش خدمت رسانی در قرآن
در قرآن با تعابیر مختلفی سخن از خدمت رسانی به مردم و همنوعان شده است مصادق بارز آن ر ا می توان در سوره حجرات آیه ۱۰ مشاهده نمود. دراین آیه از مسلمانان خواسته شده است که با هم روابط دوستانه داشته باشند و به رسیدگی به امور همنوعان خود اهتمام ورزند. إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُون در حقیقت مؤمنان با هم برادرند پس میان برادرانتان را سازش دهید و از خدا پروا بدارید امید که مورد رحمت قرار گیرید.
*    خدمت رسانی در روایات
عشق انبیا و رسولان الهی و ائمه و اهل البیت(ع) در خدمت گذاری به اجتماع همانند عشق مادر به فرزند است که درصدد است تا فرزندش مدارج عالی دست پیدا کند. انبیا الهی نیز با دستورات خود و نحوه کمک رسانی به مردم درصدد هستند تا آنان نیز راه سعادت و کمال را طی کنند. پیامبر خدا(ص) در اهمیت» نهضت درباره خدمت رسانی به مردم» فرمودند: أیُّما مُسلمٍ خَدَ کریمَ قَوما مِن المُسلمینَ إلاّ أعْطاهُ اللهُ مِثْلَ عَدَدِهِم خُدّاما فی الجَنّهِ. هر مسلمانی که گروهی از مسلمانان را خدمت کند، خداوند به تعداد آنان در بهشت به او خدمتکار دهد. (الکافی : ۱/۲۰۷/۲)
*    نقش مقبولیت مردمی در کارآمدی نظام اسلامی
هرچه نظام اسلامی بتواند گستره خدمات رسانی خود را به ملت افزایش دهد به همان میزان تأثیر مستقیم در افزایش مقبولیت نظام خواهد گذاشت وبه کارآمدی نظام اسلامی منجر خواهد شد امروزه بحث کار آمدی صرفاً یک بحث تکنوکراتیک نیست که به عنوان جزئی از مباحث مدیریت صرف سازمانی بدان پرداخته شود بلکه امری است که قادر است مقبولیت ومشروعیت حکومتها را افزایش ویاکاهش دهد لذا رهبر معظم انقلاب خدمت رسانی به مردم را در راس همه امور می دانند ومقوله های امنیت ملی واقتدار ملی ما را در گروه خدمت رسانی نظام اسلامی به مردم دانند. کارآمدی عبارت است از افزایش مناسب عملکرد یک سیستم نسبت به هزینه ها ویا نیروی معرف شده سیستم اداری ما هرچه بتواند با امکانات وهزینه کمتر خدمت بیشتر به متقاضیان خود ارائه نماید این نشان از کارآمدبودن سیستم مدیریت کشور ماست.
با کمال تاسف سیستم مدیریت کشور در حد انتظارات مردم از یک نظام اسلامی نتوانسته است پاسخگو باشد وبه نظر می رسد در بحث اصلاحات، اصلاح ساختار اداری ونظام مدیریتی کشور بر اصلاحات سیاسی ، اقتصادی ، وحتی فرهنگی نیز مقدم باشد چه این که اصلاح در بخش اقتصاد وفرهنگ وقضاء منوط به وجود یک مدیریت سالم و کارامد جهت عملیاتی کردم اصلاحات در بخشهای مختلف است واگر ما انتظار اصلاحات در بخشهای مختلف را از یک مدیریت ناسالم وناتوان داشته باشیم تصور درستی بنظر نمی رسد.
*     خدمت رسانی به مردم در ضروریات زندگی
نیازهای انسانها بخشی از آن نیازهای طبیعی ضروری است مثل آب، نان و مسکن که لازمه زندگی و حیات طبیعی انسانهاست که باید در اولویت اول خدمت رسانی به مردم باشد. وبخش دیگر نیازهای مردم نیازهای طبیعی غیر ضروری است که در رتبه دوم اولویت هستند یعنی نیازهایی که به بهبود وضع معیشتی و رفاه مردم کمک می کندمثل دسترسی به امکانات رفاهی زندگی نظیر یخچال، لباسشویی ، کولر، آبگرمکن، تلویزیون و… وبخش دیگرنیازهای مردم نیازهای غیر طبیعی ضروری است مثل دین و ارزشهای اسلامی بر همین اساس است دولت هم وظیفه خدمت رسانی به دنیای مردم وعمران و آبادانی زندگی آنان را دارد وهم وظیفه خدمت رسانی معنوی وخدمت به فرهنگ دین وارزشهای متعالی انسان را دارد. امیرالمومنین علی (ع) که حکومتش سنبل والگوی همه حکومتهاست به هر دو نوع خدمت اهتمام دارد در روایتی از امیر المومنین در بحارالانوار نقل شده می فرمایند: ما اصبح باالکوفه احد الا ناعما این ادناهم منزله لیاکل البر ویجلس فی الظل ویشرب من ماء الفرات حضرت می فرمایند: من در پرتو حکومت اسلامی توانسته ام ضروریات زندگی مردم را تأمین کنم امروز شما در کوفه احدی را پیدا نمی کنید که زندگی مناسبی نداشته باشد حتی فقیرترین مردم از سه نعمت نان گندم – مسکن و آب بر خوردار است امروز پایین ترین مردم کوفه نان گندم می خورد که در زمان خودش رفاه خوبی ا ست چون نان مردم قبلا نان جو بود و دیگر این که در زیر سایه وسر پناهی قرار می گرفته یعنی مشکل مسکن ندارد واز آب گوارای فرات هم برخوردار نیست.
*    آسودگان روز قیامت
در فرهنگ اسلام، نه تنها برآورده ساختن نیاز مردم جامعه اسلامی ، یک تکلیف لازم و ارزشمند است، بلکه اصل تلاش برای برآورده سازی نیازمندی انسان ها هم مورد تأکید اولیای الهی است؛ چه این تلاش به هدف برسد یا نه. بنابراین، کسی که بر طبق قرائن عادی ، توانایی برآورده ساختن نیاز مردم را ندارد، نباید دست روی دست بگذارد، بلکه باید به فریضه دیگری جامه عمل پوشد که «کوشش در برآورده ساختن نیاز مردم» است. علی بن ابی طالب(ع) در توصیف عاقبت کسانی که در راستای برآورده ساختن حاجت های مردم می کوشند می فرماید: «خداوند متعال در روی زمین بندگانی دارد که در مسیر برآورده شدن نیازمندی های مردم خود را به تکاپوپردازند، این گروه از بندگان، در روز قیامت آسوده خاطر خواهند بود.»
*    خدمت به مستضعفان
مقام معظم رهبری ، حضرت آیت الله خامنه ای ، ضمن تصریح به این حقیقت که الگوی انقلاب اسلامی سیره و زندگی علی (ع) است، تأکید می کنند باید کاری کنیم که نظام و کشور و جامعه ما، یک جامعه علوی باشد. ایشان فرمایند: «اسم اسلام و اسم ولایت کافی نیست… زبان و بازو و راه و کار، باید زبان و بازو و راه و سبک کار امیرالمؤمنین(ع) باشد. امیرالمؤمنین برای خدا و در راه خدا کار می کرد. به درد مردم می رسید، مردم را دوست می داشت و خدمت به آن ها را وظیفه خود می دانست. با این که حکومت او در جهت خدمت به مستضعفان بود، به این اکتفا نمی کرد. شب ها هم تنها و به صورت فردی به کمک یکایک مستضعفان می رفت. این زندگی امیرالمؤمنین(ع) است، در نظام ما، هر حرکت و سیاست و قانون و تلاش، باید در خدمت مردم مستضعف و محرومی باشد که حکومت طولانی و بلند مدت طاغوت ها، آن ها را از جهات مختلف به استضعاف و ضعف دچار کرده است. این راه ماست. این آن راهی است که امیرالمؤمنین(ع) پیمود. این آن راهی است که امام و معلم و رهبر عظیم الشأن این انقلاب، آن را از علی (ع) درس گرفت و پیش پای ما گذاشت. باید در آن راه حرکت کنیم.»
*    تزکیه نفس، بستر خدمتگزاری
از آن جا که تزکیه نفس و اصلاح بیش تر اخلاق و رفتار، انسان را برای خدمت کردن و انجام وظیفه آماده می سازد، ازجمله مسؤولیت های افراد، اعم از مسؤولان و غیر مسؤولان، توجّه به مسأله خودسازی و پاک سازی باطن است. مقام معظم رهبری ، حضرت آیت الله خامنه ای در این باره می فرمایند: «ما باید امروز، به سمت تغییر خودمان، به سوی الگوهایی که اسلام معیّن کرده است، پیش برویم؛ تغییر خودمان به عنوان اشخاص…. باید خودمان را اصلاح کنیم، اخلاق خودمان را درست کنیم، خودمان را از لحاظ باطن، به خدا نزدیک کنیم. به عنوان یک فرد، مجاهدت شخصی بکنیم. آیات خدا را به دل خودمان بخوانیم و دل را به خدا نزدیک کنیم. این وظیفه ماست. این کمک خواهد کرد تا ما بتوانیم وظیفه ای را که در جنب مردم و در جنب جامعه داریم، به بهترین وجهی انجام بدهیم و آحاد مردم هم، منهای وظایف اجتماعی که بر عهده همه هست و هیچ کس از وظیفه اجتماعی خالی نیست، وظیفه فردی ، وظیفه شخصی و اخلاقی را برای خودشان وظیفه مهمی بدانند.»
*    دعا و توسل پشتوانه خدمت رسانی
ازجمله امور مؤثر در روند خدمتگزاری به مردم، برقراری ارتباط معنوی با خداوند و انجام دعا و نیایش است؛ چراکه با این کار، توفیقات و عنایت بیش تر حضرت حق، شامل حال خدمت رسان ها می شود و آن هاانگیزه و توان افزون پیدا می کنند. مقام معظم رهبری ، حضرت آیت الله خامنه ای ، در ضمن توصیه های به مسؤولان نظام می فرمایند: «برادران! نظام را باید بر پایه ی تقوا حفظ کرد؛ راه تقوا هم ذکر خداست. آقایان وزرا، آقایان نمایندگان، آقایان مدیران گوناگون کشور و مسؤولان قضایی کشور، خودشان رابی نیاز از دعا و نافله و ذکر و توجه و توسّل و گریه و انابه به پروردگار ندانند؛ نگویند حالا ما که مشغول خدمت به مردم هستیم، دعا را کسی بخواند که خیلی کار ندارد! نه، اصل کار این است. اگر این نباشد آن جابی پشتوانه ایم…. دعا کنید، نافله بخوانید،… با خدا و اولیای خدا و با ولی عصر (عج) مأنوس بشوید، با قرآن مأنوس باشید، و در آن تدبّر کنید…. این طور می توان این بار سنگین و این امانت استثنایی الهی را… به منزل رساند، والاّ روسیاهی دنیا و آخرت است.»
*    شاخصه های خدمتگزاران
در جامعه اسلامی ، آن نوع از خدمت رسانی پسندیده و مورد قبول است که از اعتقاد به خدا و باور به حقانیّت اسلام ناشی شده باشد. چون در سایه چنین ویژگی هایی است که کارهای بزرگ، در شرایط سخت قابل تحقق می شود. مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند: «باور خدای متعال به عمق جان و اعتماد به اسلام، به عنوان دین رهایی بخش و کارآمد و حقیقتِ مطلق، ازجمله شاخصه هایی است که خدمتگزاران نظام اسلامی ، بایستی به آن متّصف باشند. مگر می شود راه سخت حاکمیت دین اسلام را در دنیای پیچیده و پر از دشمنی امروز طی کرد، ولی به خدای متعال توکل و به اسلام اعتقاد نداشت…. در همین دوران جنگ… یک دولت و یک مجموعه خدمتگزاری … آمد و با همّت، با تلاش، با ایمان و با توکل به خدا و با درآمدهای کم… کارهای بزرگی انجام داد…. اگر ما خدا را در نظر داشته باشیم و حقیقتاً به عنوان انجام وظیفه کار بکنیم، یقیناً لطف و تفضل و حمایت و کمک های غیر مُحتَسب خدای متعال به ما خواهد رسید.»
*    ضرورت رسیدگی به امور معنوی مردم
گاهی چنان گمان می شود که نیازهای مادی مردم که برآورده شد، کافی است و در نتیجه، خدمت رسانیِ واقعی که منحصر در تأمین نیازهای مادی انسان هاست انجام شده است. در حالی که رسیدگی به امور معنوی ، اگر مهم تر از نیازهای مادی افراد نباشد، کم از آن نیست. مقام معظم رهبری ضمن اشاره به این حقیقت که دین اسلام، برای دنیا و آخرت مردم برنامه و هدف دارد، می فرمایند: «دشمن و بیگانگان این گونه وانمود می کنند که اگر یک مجموعه، برای ایجاد رفاه و حلّ مشکلات مردم کار می کند، لزوماً به معنای دورافتادن از معنویت و آرمان هاست. این غلط است. این تصور افراد ساده لوح یا… مغرض است. اسلام برای دنیا و آخرت مردم برنامه و هدف دارد. مسؤولان اداره کشور موظف اند همان قدر به امور مادی مردم برسند که به امور معنوی می رسند…. دنیا و آخرت، و رفاه و آرمان، با هم و در کنار هم قابل پیشرفت است.»
*    ایمان، سرمایه خدمت رسانی
هر اندازه کارگزاران جامعه، از ایمان و تقوای بیش تری برخوردار باشند،انگیزه شان برای خدمت به مردم فزونی یابد و بیش تر در راستای تأمین نیازها و حلّ مشکلات آن ها می کوشند. در حقیقت، بهترین بستر و سرمایه خدمت رسانی ، داشتن ایمان قوی است. مقام معظم رهبری می فرمایند: «در نظام اسلامی ، آن چیزی که از همه عناصر بیش تر اهمیّت دارد و می تواند مثل کلیدی ، قفل های بسته را در همه موارد و مسائل باز کند، عبارت است از ایمان عمیقی که هم همّت را بر می انگیزد و هم بازوان و گام ها را محکم می کند و هم دل ها را استحکام می بخشد و انسان امید پیداکند. وقتی که مسؤول کشوری ، وزیری که در کابینه است،… و مدیری که در بخشی از بخش ها کار می کند، قلبش با چنین ایمان مستحکم باشد و بداند که با تلاش و کار عالمانه و مدبّرانه او، بلاشک از سوی خدای متعال بر این کار نتیجه مترتب می شود، هرگز ناامید نمی شود.»
*    ضرورت هماهنگی نهادها
هنگامی روند خدمت رسانی به مردم، به صورت شایسته انجام می گیرد که تمام سازمان ها و نهادهای اجتماعی ، با یکدیگر هماهنگی داشته باشند. مقام معظم رهبری درباره ضرورت انسجام و هماهنگی دستگاه های دولتی فرمایند: «به مسؤولان در سطوح مختلف هم عرض می کنم که یکی از راه های موفقیّتِ عملی و جا گرفتن در چشم مردم، همکاری دستگاه های مختلف و همکاری قوای سه گانه است. نباید همدیگر را تضعیف بکنند. هیچ کس نباید قوای مسؤول مملکت را تضعیف بکند…. نهادهای قانونی که هر کدام در زیر این بنای شامخْ یک ستون هستند، باری را بر دوش دارند. مجموعه این هاست که این بنای با عظمت را سرپا نگاه داشته است…. اشکال داشتن به یک کار یا دو کار یا ده کار که بعضی از این اشکال ها طوری است که اگر توضیحی داده بشود، ممکن است برطرف هم بشود، ولو برطرف هم نشود، موجب نمی شود که ما نهادها را تضعیف کنیم.»
*    خدمت به مردم، افتخاری بزرگ
همان گونه که امام خمینی رحمه الله مکرر می فرمودند خود را خدمتگزار مردم بدانید، حضرت آیت الله خامنه ای ، شاگرد آن پیر فرزانه نیز همواره بر این مطلب تأکید دارند که مسؤولان در هر رده ای که هستند، باید خود را خدمتگزار مردم بدانند. ایشان در این زمینه می فرمایند: «… این مردم همان طور که امام مکرر فرمودند ولی نعمت های ما هستند؛ این شوخی نیست. من یکی از مسؤولان را در محضری دیدم که برخوردش با مردم قدری متکبرانه بود، پیغام دادم و گفتم به ایشان بگویید که اگر می خواهد جبران آن برخورد را بکند، باید در همان طور محضری ظاهر بشود و بگوید:ای مردم! من نوکر شمایم. خلاف که نگفته… یک مسؤول کشور چکاره است؟ فلسفه وجودی ما، غیر از خدمت به مردم چیست؟ امام فرمودند: اگر به من خدمتگزار بگویند، بهتر از این است که رهبر بگویند. این حرف درستی است؛ چون خدمتگزاری برای انسانی که دلش بیدار باشد، مدح بزرگ تری است… اگر این ملّت شهادت دادند، که قطعاً می دادند که امام خدمتگزار آن هاست، امام بیش تر خوشحال می شد، که همه ملّت یک صدا فریاد بزنند که تو رهبر ما هستی . خدمتگزاری به مردم افتخار است.»
*    ضرورت پرکردن شکاف های اقتصادی
رهبر معظم انقلاب، ضمن یادآوری خدمات توده های مردم، به دولت مردان تأکید می کنند که بکوشند تا رفاه و آسایش و آرامش خاطر این مردم به نحو احسن تأمین گردد: «… به دولت خدمتگزار و لایق نیز یادآور می شوم که این ملّت بزرگ و فدارکار، به خصوص طبقات محروم و پابرهنگان، که بار اصلی انقلاب و کشور را همیشه بر دوش داشته اند، حقاً شایسته خدمت و سزاوار صمیمیت اند. در تمام برنامه ها و تصمیم ها، بیش از هر چیز، لازم است استیفای حقوق و تأمین رفاه و آسایش و رشد مادّی و معنوی و حفظ عزّت و شرف آنان مورد توجّه باشد. اگر در دوران های گذشته، همه سرمایه و پول و شغل و تحصیل و عمران، خلاصه همه خیرات در جهت منافع مرفهین به کار می رفت…، نظام اسلامی به عکس، باید تمام همّت خود را به پُر کردن شکاف های عمیق اقتصادی و اجتماعی میان فقیر و غنی مصروف کند و سرمایه های مادّی و معنوی کشور را در راه خدمت به پابرهنگان که حقّ حیات به گردن کشور دارند به کار اندازد.»
*    ضرورت ایجاد فضای آرام
پرواضح است که در فضای پرتنش و متشنّج،امکان انجام وظایف، آن چنان که باید میسر نمی شود. ازاین رو، یکی از توصیه های مهمّ مقام معظم رهبری به مسؤولان، این بوده و هست که مراقب باشند از راه مطرح کردن بحث های نامناسب، فضای عمومی جامعه را متشنج نسازند؛ چون این کار، آن ها رااز انجام دادن وظایف اصلی که بر عهده دارند باز خواهد داشت: «یک توصیه هم به مسؤولان و فعّالان سیاسی عرض کنم…. مراقب باشید که تهییج سیاسی برای کشور مضرّ است. فضا باید آرام و متعادل باشد تا دولت و مسؤولان بتوانند به وظایف خود عمل کنند. در شرایط متهیّج و متشنج سیاسی ، آسان ترین کارهایِ جاری هم دشوار خواهد شد…. وحدت کلمه را حفظ کنید…. امروز وظیفه بزرگی بردوش مسؤولان است و آن این است که این نعمت عظیم خداوندی را که به آن ها داده شده نعمت خدمت به مردم را شکرگزاری کنند.»
*    اولویت های خدمت رسانی به مردم
مقام معظم رهبری ، با اشرافی که به تمام مسائل جامعه دارند، درضمن ارائه رهنمودهای سازنده، بر طرف ساختن سه مسأله فقر، ناامنی وبی سوادی را، از اولویت های جامعه ذکر کردند و به مسؤولان تأکید نمودند در حدّ توان، به برطرف شدن این امور کمک کنند: «کار دیگری که باید انجام دهیم، این است که صحنه جامعه را از سه دشمن بزرگ، یعنی فقر و ناامنی وبی سوادی پاک کنیم. باید آن ها را از جامعه برطرف کنیم. باید برای رفع آن برنامه ریزی و کار و تلاش بشود. ناامنی در یک کشور چه ناامنی قضایی و چه ناامنی شغلی و مدنی بر خلاف توصیه اسلام است و یک ضدارزش باشد. باید برای تأمین آن کار بشود.بی سوادی و فقر هم همین گونه است. مبارزه با فقر، غیر از تأمین عدالت اجتماعی است…. عدالت اجتماعی ، یعنی استقرار عدل در جامعه و از بین رفتن هرگونه تبعیض…. ما فقط از راه تعالیم اسلام توانیم فقر را برطرف کنیم، عدالت اجتماعی را مستقرّ کنیم. امنیت را ایجاد کنیم وبی سوادی را ریشه کن نماییم. بدون اسلام، نمی توانیم به این اهداف برسیم و مقاصدمان برآورده نخواهد شد.»
*    کار برای مردم، فلسفه مسؤولیّت پذیری
در نظام اسلامی ، مسؤولیت ها، زمینه های خدمت افراد به مردم هستند. بر این اساس، مدیرانْ خدمتگزاران مردم و در قبال آن ها، تکلیف هایی دارند که باید به شیوه ای نیکو به انجام برسانند. مقام معظم رهبری ، در تبیین تکلیف مسؤولان در نظام اسلامی می فرمایند: «وقتی ما می گوییم «مردم» معنایش این نیست که مردم بیایند رأی بدهند و مسؤول یا نماینده ای را انتخاب کنند، بعد دیگر برای آن مردم هیچ مسؤولیتی وجود نداشته باشد. صرفاً همین باشد که اگر کسی می خواهد برای مردم کاری بکند، به این خاطر باشد که مردم بار دیگر به او رأی دهند. مسأله این نیست. در اسلام و نظام جمهوری اسلامی ، فلسفه مسؤولیت پیدا کردنِ مسؤولان در کشور، این است که برای مردم کار کنند. مسؤولان، برای مردم اند و خدمتگزار و مدیون و امانت دار آن ها هستند. مردم محوراند. کسی که در نظام جمهوری اسلامی مسؤولیتی به دست می آورد، باید همه همّ و غمّش برای مردم باشد؛… هم برای دنیای مردم…، هم برای معنویّت مردم…. این ها، جزو وظایف اصلی حکومت است.»
*    ضرورت رسیدگی به وضع معیشت مردم
برای رسیدگی به امور محرومان ومستضعفان، باید نیازهای آن ها اولویت بندی شود. بدون شک مهم ترین نیاز این قشر، اصلاح وضع معیشت آن هاست؛ چون از طریق اصلاح وضع معیشت، به تدریج جنبه های دیگر زندگی آن ها نیز رو به بهبود می گذارد. مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند: «مسأله معیشت، قطعاً در اولویّت اوّل است. معیشت که نباشد، دین هم نیست، اخلاق هم نیست، حفظ عصمت و عفت هم نیست، امید هم نیست. کسی را که به موقعیتی دست پیدا کرده، به خاطر این که برای رفع نابسامانی و فقر تلاش و مجاهدت کند و شب و روز خودش را صرف نماید، ملامت نخواهند کرد…. عزیزان من! شما بدانید که دشمن شما،… دشمن این نظام، بُرنده ترین حربه ای که در اختیار خواهد داشت، فقر و گرفتاری اقتصادی مردم است…. اولویت اوّل برای شما این است که امید مردم را حفظ کنید، اولویت اوّل این است که شکم مردم را سیر کنید. می شود نشست و حرف های روشن فکری زد که اگر فلان طور نشود، فلان طور نخواهد شد،… امّا باید دید واقعیّت چیست؟»
*    تأمین روحیه انقلابی در کنار سازندگی
حفظ روحیه انقلابی ، ازجمله ضرورت هایی است که دست اندرکاران نظام اسلامی باید همواره آن را مدنظر داشته باشند. مقام معظم رهبری ، حضرت آیت الله خامنه ای ، ضمن اشاره به این امر، در تبیین علت آن ازجمله می فرمایند: «علاج مشکلات ما در این است که سازندگی کشور را، در کنار تأمین روحیه انقلابی در مردم و حفظ همان صلابت و چهره با عظمت و هیبت انقلاب ببینیم. اگر به رفاه عمومی نیندیشیم و به سازندگی کشور فکر نکنیم، مطمئناً نظام جمهوری اسلامی نخواهد توانست الگو و تجربه مطلوب را به دنیا ارائه بدهد. اگر در مسایل رفاه زندگی عمومی و ایجاد تسهیلات و رفع مشکلات غرق شویم، به طوری که جهت گیری های انقلابی را به دست غفلت بسپریم، به ابهت و هیبت انقلاب ضربه زده ایم و جاذبه آن را در دنیا مخدوش کرده ایم و این مطمئناً به کارآیی ما ضربه خواهد زد. بنابراین، این دو، در کنار هم مطرح اند.»
*    رمز پیروزی در خدمت رسانی
برای از میان بردن مشکلات و نارسایی ها، راه کارهای هست که رعایت و مورد توجّه قرار دادن آن ها، ضروری است. مقام معظم رهبری ، در یکی از سخنان خود، راه برطرف کردن مشکلات را چنین توصیف می کنند: «در تمام مشکلات، همان توکل به خدا و وحدت کلمه و فداکاری و مقدّم دانستن منافع کشور و ملّت و انقلاب، بر منافع خود و شخص و گروه و باند و نیز طرد رفیق بازی ، عامل گشوده شدن همه گره هاست. این راه را امام به ما یاد داد. این راه را رزمندگان با عمل به توصیه امام عظیم الشأن رفتند و موفق شدند. ما حالا باید همان راه را برویم. بدانید اگر ملّت ایران، توکلشان به خدا، احترامشان برای ارزش های اسلامی ، تبعیتشان از مسؤولان امر و وحدت کلمه خودشان را حفظ کنند، هیچ قدرتی از قدرت های مادّی را من نمی شناسم که بتواند با ملّت ایران با این خصوصیت در بیفتد و پیروز شود؛ بلکه ملّت ایران بر تمام آن ها پیروز خواهد شد.»
*    ملاک گزینش خدمتگزاران
مدیران ارشد در انتخاب متصدیان امور، باید کمال دقت را داشته باشند تا افراد کارآمد و در عین حال مؤمن و متعهد را به کارها بگمارند تا آن ها با دل سوزی و احساس مسؤولیت بیش تر، در راستای حلّ مشکلات بکوشند. مقام معظم رهبری ، حضرت آیت الله خامنه ای در این باره می فرمایند: «سعی بشود درباره این گزینش، زیاد دقت شود… آن نیروی مؤمن و با اخلاص را جست و جو بکنید. البتّه این به معنای آن دعوای معروف «تخصص و تعهد» نیست، نه، بحث بر سرکارآمدها و کاردان هاست. ما نمی گوییم به یک مسجد بروید و ببینید چه کسی بهتر عبادت می کند، او را بیاورید؛ نه، در بین آن کسانی که توانایی کار دارند، دنبال عنصر تقوا و تعهد و اخلاص بگردید و او را در رأس کار بگذارید تا آن… مجموعه نزدیک به شما، همواره بتواند اعتماد شما را جلب کند و شما بتوانید کار را انجام دهید.» نیز می فرمایند: «در تشخیص ها، در گزینش اشخاص و در گزینش مسؤولان، باید خدا رادر نظر بگیرید. گزینش، باید گزینش هوشمندانه، عالمانه و دقیق باشد. این ها جزو وظایف حتمی است.»
*    کنترل و نظارت بر خدمتگزاران
افزون بر گزینش صحیح و حساب شده کارگزاران، نظارت بر کارها و کنترل عملکردهای آن ها نیز، یکی از بایسته هایی است که حتماً باید به آن توجّه لازم مبذول شود. مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند: «بازرسی ، مسأله مهمّی است. باید دایم مشغول نگرش باشید و چشم شما داخل دستگاه را ببیند…. در کار اداری ، «حمل به صحت» وجود ندارد، مثلاً بگویید لابد بیچاره ها دارند کارشان را می کنند؛ نه خیر. البتّه همه برادران خوب اند، اما خوب، معنایش معصوم که نیست. خوب اند، یعنی خیانت نمی کنند، امّا اشتباه هم نمی کنند؟ تنبلی هم نمی کنند؟» ایشان در ادامه همان سخنان می فرمایند: «ما باید مواظب خودمان و زیردست هایمان باشیم. باید مواظب باشیم که اوّلاً کار انجام بگیرد، ثانیاً درست انجام بگیرد؛ یعنی غلط و بد انجام نگیرد…. پس اوّلاً اصلِ انجام گرفتن است؛ ثانیاً در جهت بودن و درست بودن است؛ ثالثاً محکم کاری است؛ رابعاً سرعت عمل است. آن وقت شما آقایانی که مراجعه مردمی دارید، یک خامساً هم دارید و آن گشاده رویی در کار است… مردم را راضی باید برگرداند. اگر این طور شد، بدانید که والله تیزترین پیکان ها در بدنه این کشتی نفوذ نخواهد کرد.»
*    در نظر گرفتن رضای خدا
یگانه عاملی که می تواند در روند خدمت رسانی به مردم، رضایت واقعی آن ها را فراهم کرده و وجدان خودِ فرد را راحت سازد، در نظر گرفتن رضایت خداوند است؛ چون با در نظر گرفتن این اصل، هم توفیقات الهی جلب می گردد، هم نارضایتی های ایجاد شده، پاسخ واقعی و صحیح خود را می یابد و هم خشنودی بیش تر اقشار مردم را محقق سازد. مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند: «اساس قضیه این است که ما بتوانیم رضای الهی را کسب کنیم. اگر رضای الهی را تعقیب کردیم، آن وقت مصلحت مردم، خیر مردم و اجرای عدالت به آسانی برای ما میسر خواهد شد. اگر دنبال رضای خدا نبودیم و دنبال رضای این و آن بودیم، آن وقت کارها نابسامان خواهد شد و سامان کارها حاصل نخواهد شد.»
*    عدالت، مبنای خدمت رسانی
اساس برنامه ریزی های جامعه اسلام، اقامه قسط و عدل است و یگانه راه اصلاح امور و دست یابی به آسایش و آرامش عمومی ، حاکمیّت یافتن عدالت در تمام عرصه های اجتماع است. مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند: «در نظام اسلامی ، عدالتْ مبنای همه تصمیم گیری های اجرایی است و همه مسؤولان بخش های مختلف اجرایی ، به خصوص قضایی ، باید به جدّ و جهد و با همه اخلاص، درصدد اجرای عدالت در جامعه باشند. امروز در جامعه ما، برترین گام در راه استقرار عدل، رفع محرومیّت از طبقات محروم و تهی دست و کم درآمد است که غالباً بیش ترین بار نظام را در همه مراحل به دوش داشته اند و دارند…. دفاع از قشر محروم که صاحبان واقعی انقلاب اند باید در رأس همه برنامه ریزی های کشور و محور کلیه تحرکات اقتصادی در بخش های مختلف آن باشد و صحت هر سیاست و برنامه اقتصادی ، با چگونگی و اندازه پیشرفت این هدف، در کوتاه مدت یا بلند مدّت سنجیده شود.»
*    هشدار به خدمتگزاران
در مسیر خدمت رسانی به مردم، وجود برخی روحیه ها و عادت های نادرست، مانع محسوب می شوند که تک تک خدمتگزاران جامعه اسلامی ، باید این قبیل صفات را از وجود خود پاک کنند و در مقابل، اخلاق و ویژگی های را که به روند خدمت رسانی کمک می کند، در وجود خود ایجاد کرده و ارتقا بخشند. مقام معظم رهبری در این باره فرمایند: «مسؤولین نظام… باید مراقب باشند از عوارضی که در نظام های طاغوتی و غیرمردمی ، بیماری همه گیر کارگزاران است، خود را با دقت و وسواس دور نگه دارند؛ بیماری رفاه زدگی و عشرت طلبی ، بیماری زد و بند نامشروع و فساد مالی و اداری ، بیماری تکبر و دوری از مردم، بیماری دسته بندی های ناسالم و ترجیح مقاصد باندی بر مصالح عمومی و امثال این ها که ابتلای به آن، مانند موریانه، پایه های هر نظامی را سست و پوک می کند. یا دل سپردن به سنت های طاغوتی و رغبت به احیای آن ها وبی تفاوتی یابی اعتنایی به ارزش های اسلامی و انقلابی که دل رامیراند و نشاط و شوق خدمت به مردمی را که مخلصانه جان و مال خود را در راه انقلاب داده اند، سلب می کند و آنان را ناامید و غمگین می سازد.»
*    سرمشق بودن خدمتگزاران در زهد
در جامعه اسلامی ، کسانی می توانند عهده دار مسؤولیت باشند که از ویژه گی هایی چون بی رغبتی به دنیا، تقوا، تعهد، راستی ، امین بودن و… برخوردار باشد. در نظام اسلامی برخلاف نظام های دیگر، پُست و مقام ها فرصتی برای نیل به خواست های شخصی نیست؛ بلکه فرصت برای کار برای مردم و کسب خشنودی خداست. مقام معظم رهبری در این مورد می فرمایند: «وقتی ما گفتیم حکومت اسلامی ، چیزهایی را در زندگی و وضع عادی مردم، در نظام اجتماعی ، در افکار و فرهنگ، در همه مناسبات اجتماعی ، ازجمله در روش و منش کارگزار حکومت اسلامی متعهد شده ایم. این حکومت اسلامی معنای خاص دارد. حکومت اسلامی ، غیر از حکومت سلطنتی است، غیر از حکومت دنیایی است، غیر از حکومت طاغوتی است، غیر از سلطه بر مردم است، غیر از زندگی به صورت اغتنام شهوات است. حکومت اسلامی ، یعنی کارگزارانش برای اسلام و خدا کار می کنند نه برای خود. ما باید خودمان را به معنای واقعی کلمه… خدمتگزار مردم بدانیم…. مسؤولان کشور باید به معنای واقعی کلمه، از لحاظ زهد، یعنی بی رغبتی به زخارف دنیایی ، سرمشق دیگران باشند؛ حد آن هم حدّ وَرَع است.»
*    هم دلی و وحدت خدمتگزاران
بدون تردید یکی از عوامل بسیار مهمّ پیروزی بر مشکلات، وجود هماهنگی بین مردم و مسؤولان است. به یقین بدون وحدت و هم دلی ، درخت انقلاب به ثمر نمی نشست و جنگ تحمیلی و انواع توطئه های دشمنان، از سر راه برداشته نمی شد. در عرصه خدمت رسانی هم، وجود هماهنگی و هم دلی ، شرط اصلی موفقیت است. مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند: «در جمهوری اسلامی ، هم دستی و هم دلی برای مسؤولان یک اصل است. این وحدت و یک پارچگی را واقعاً یک اصل بدانیم، برای آن سرمایه گذاری کنیم و از اختلاف بگذریم. من گمان نمی کنم در طول ده سال گذشته که امام عزیزمان(ره) این همه بیانات حکمت آمیز ایراد کردند چیزی را به اندازه ی «وحدت» مورد تأکید قرار داده باشند. یکی از دو یا سه موضوعی که ایشان بیش ترین تأکید را می کردند، همین مسأله وحدت دل ها و وحدت زبان ها و وحدت راه ها و هم دستی و هم گامی و هم دلی بوده است…. مرز میان پیروزی همه جانبه ملّت ما، یا خدای ناکرده ناکامی و هدر رفتن همه زحمات گذشته، یک چیز بیش نیست و آن وحدت کلمه میان مردم است.»
*    پرهیز از تجمّل، شرط خدمت رسانی
تجمل گراییِ مسؤولان، افزون بر این که فرصت خدمت به مردم را از بین می برد، به لحاظ فرهنگی هم آحاد جامعه را به سمت اسراف سوق می دهد که این کار، با ارزش ها و احکام اسلامی هم خوانی ندارد. مقام معظم رهبری درضمن سخنانی ، این موضوع را چنین توصیف می کنند: «سال هاست که بنده درباره زندگی تشریفاتی مکرر تذکر می دهم. این دو جنبه دارد: یک جنبه از لحاظ اصل پای بندی به تجملات و تشریفات است که این بدو دون شأن انسان والاست… به علاوه مسرفانه است. تضییع سرمایه ها، تضییع اموال و تضییع موجودی ها در آن هست. این یک بُعد قضیه است که اسراف بد است. اصل تجمل، همراه با اسراف و همراه با زیاده روی است و بد است؛ لیکن جنبه دومی دارد که اهمیتش کم تر از جنبه اوّل نیست و آن، انعکاس تجمّل شما در زندگی مردم است…. این یک درس عملی است و هر کس این را می بیند، بر او اثر می گذارد…. اگر این روحیه تجمّل گرایی در جامعه ما رواج پیدا کند،… بسیاری از مشکلات اقتصادی و اجتماعی و اخلاقی کشور اصلاً حلّ نخواهد شد…. هیچ وقت عدالت اجتماعی تأمین نخواهد شد. هیچ وقت روحیه برادری و الفت و انس و هم دلی … پیش نخواهد آمد.»
*    خدمت به مردم زیباترین و با فضیلت ترین کارها نزد خداوند
امام حسن مجتبی (ع) در روایتی می فرمایند خصلتان لیس فوقهما شی الایمان بالله و نفع الاخوان یعنی دو ویژگی و خصوصیت است که بالاتر از آن چیزی نیست یکی ایمان به خداوند است و دیگری نفع رساندن به برادران ایمانی . و پیامبرگرامی اسلام فرمودند الخلق کلهم عیال الله فاحبهم الی الله تعالی انفعهم لعیاله یعنی مردم همگی (درحکم) عیال و خانواده خداوند، پس بهترین مردم نزد خداوند کسی است که بیشترین نفع را به مردم برساند و نیز فرمود خیرالناس انفعهم للناس یعنی بهترین مردم کسی است که بیشترین خیر و نفع را برای مردم داشته باشد. و نیز آنحضرت در روایتی سخت هشداردهنده شرط مسلمانی را اهتمام به امور مسلمانان عنوان می فرماید: من اصبح و لم یهتم بامور المسلمین فلیس بمسلم یعنی هر که شبانه روزی را سپری کند درحالیکه به مردم خدمتی نکرده باشد پس مسلمان نیست.
*    دو شرط خلوص و صداقت
خدمت به مردم اگر از دو شرط خلوص و صداقت برخودار باشد ازجمله عبادات تلقی شده و ثوابی معادل عبادات مستحبی و بلکه بالاتر دارد: ابانبن تغلب می گوید شنیدم از مولایم امام صادق که می فرمود: کسی که هفت دور خانه خدا راطواف کند خداوند برایش شش هزار حسنه می نویسد و همین قدر گناه از او را محو می کند ولی برآوردن حاجت مومنی برتر است از طواف و طواف و… تا ۱۰ مرتبه آنحضرت شمردند یعنی رسیدگی به کار مردم و خدمت به آن ها از ۱۰ بار طواف هفتگانه دور بیت الله الحرام ثوابش بیشتر است. در روایت دیگری از نبی گرامی اسلام خوانیم که فرمودند مشی المسلم مع اخ المسلم فی حاجته احب الی الله من اعتکاف شهرین فی المسجد الحرام یعنی همراهی کردن با برادر مسلمان در برآوردن حاجت و نیازش، از اعتکاف دو ماه درمسجد الحرام بهتر است. البته توجه دارید که منظور حاجت شرعی و صحیح است نه برآوردن خواسته ای حرام وخلاف عرف و خلاف دین. هم چنین از آنحضرت روایت شده است: من اماط عن طریق المسلمین ما یوذیهم کتب الله له اجر قرائت اربعمائه آیه کل حرف منها بعشر حسنات یعنی هرکس مانعی از سر راه مردم برطرف کند مانعی که موجب اذیت و آزار آن هاست. خداوند ثوابی معادل ثواب قرائت ۴۰۰ آیه قرآن به او اعطا می کند. در فضیلت و ثواب خدمت به مردم در روایتی از امام حسین(ع) می خوانیم: من سعی فی حاجه اخیه المومن فکانما عبدالله تعالی تسعه آلاف سنه صائما نهاره و قائما لیله هر کس درراه برآوردن نیاز و حاجت برادر مومنش تلاش کند گویا خداوند را ۹۰۰۰ سال عبادت کرده است. عبادتی که روزهایش به روزه داری و شبهایش به نماز و طاعت سپری شده باشد. استاد مطهری نقل کرده اند که: درمحضر امام صادق عده ای از یاران و اصحاب نشسته بودند پیرمردی از جمع آنان کمکی خواست یکی از صحابی بنام صفوان فورا برخاست و به کمک او شتافت و دقایقی بعد برگشت امام پرسیدند چه شد. صفوان پاسخ داد انجام شد امام به او فرمودند این کار بظاهر کوچکی که انجام دادی و وقت زیادی هم نگرفت از هفت دور طواف خانه خدا ثوابش بیشتر است. سپس آنحضرت روایتی را از امام حسن مجتبی نقل می فرمایند که ثواب برآوردن حاجت مومنی نزد خداوند از ثواب اعتکاف یک ماه درمسجد الحرام بیشتر است.



دیدگاه ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

  • آخرین اخبـار
  • پربازدیدترین ها
گیشه روزنامه

تلگرام 72عارف

آرمان کرمان

72عارف در آپارات

اخبار 72عارف کوهبنان در خبرگزاری دانا

دانلود آخرین ورژن سلام

تقویم شمسی
شهریور ۱۳۹۶
ش ی د س چ پ ج
« مرداد    
 123
۴۵۶۷۸۹۱۰
۱۱۱۲۱۳۱۴۱۵۱۶۱۷
۱۸۱۹۲۰۲۱۲۲۲۳۲۴
۲۵۲۶۲۷۲۸۲۹۳۰۳۱